|
Thời gian gần đây, Bộ Công Thương nhận được một số thư của các doanh nghiệp trong nước đề nghị tìm hiểu và xác minh các đối tác thương mại tại Châu Phi trước khi ký kết các hợp đồng. Các đối tác này thường đến từ các nước khu vực Tây Phi, họ đưa ra đề nghị mua hàng hoặc ký hợp đồng xuất nhập khẩu hàng hoá với các doanh nghiệp trong nước.
Trong quá trình giao dịch, các đối tác Châu Phi thường yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu trả trước một số khoản tiền như phí nhập khẩu, phí giao dịch hoặc phí đăng ký cấp giấy phép nhập khẩu, phí trúng thầu… Qua thực tế tìm hiểu và thông tin xác minh của các Thương vụ Việt
Nam tại Châu Phi, đã phát hiện và khẳng định đây là các hình thức lừa đảo. Bộ Công Thương (Vụ Thị trường châu Phi, Tây Á,
Nam Á) xin nêu một số trường hợp cụ thể của các hình thức lừa đảo này:
Trường hợp thứ nhất, Công ty TNHH
Thanh Niên Việt tại Hà Nội nhận được đề nghị của một đối tác tại Togo có tên FEDERAL TRADE COMMISSION (FTC) về việc mua số lượng bột mỳ trị giá khoảng 12 triệu đô-la Mỹ. FTC đã gửi thư điện tử mời doanh nghiệp sang Togo để ký hợp đồng mua bán và nộp khoản phí 12.300 đô-la Mỹ (tender fee). Qua xác minh, Thương vụ Việt
Nam tại Ma-rốc được Phòng Thương mại và Công nghiệp Togo thông báo tại Togo không có tổ chức hoặc doanh nghiệp nào có tên và địa chỉ như đối tác Togo cung cấp đồng thời khuyến cáo các doanh nghiệp Việt
Nam nên chấm dứt giao dịch với đối tác này.
Trường hợp thứ hai, một số doanh nghiệp Việt Nam được tổ chức có tên Niger Delta Development Commission (NDDC) tại Ni-giê-ria thông báo thắng thầu cung cấp các sản phẩm như quần áo, mũ, thực phẩm các loại, dược phẩm …với trị giá lên đến hàng chục triệu đô la Mỹ, và họ mời các doanh nghiệp ta sang ký kết các giấy tờ liên quan, hoặc là yêu cầu các doanh nghiệp phải trả một khoản lệ phí nào đó để hợp pháp hóa các giấy tờ này, lệ phí mua hồ sơ thầu. Hầu hết các giao dịch của tổ chức này với doanh nghiệp Việt Nam đều thông qua thư điện tử và internet.
Theo thông báo của Thương vụ Việt
Nam tại Ni-giê-ria, Ủy ban phát triển vùng châu thổ sông Niger (NDDC) là một cơ quan ngang Bộ tại Nigeria với chức năng quản lý nhà nước, thực thi các chính sách nhằm ổn định và phát triển bền vững ở khu vực châu thổ sông Nigeria – khu vực sản xuất dầu mỏ của Nigeria. NDDC không có chức năng tổ chức đấu thầu và ký kết các hợp đồng thương mại. Hơn nữa, không thể có trường hợp phải mua hồ sơ thầu sau khi đã trúng thầu và ký hợp đồng trị giá lớn mà chưa gặp trực tiếp đối tác. Vì vậy, có thể khẳng định tất cả các hợp đồng thương mại và chứng từ liên quan mà đối tác đã gửi cho doanh nghiệp Việt
Nam là giả mạo.
Trường hợp thứ ba, Công ty Xúc tiến Đầu tư và Thương mại Phong Phú tại TP.Hồ Chí Minh nhận được đề nghị mua hàng của đối tác tại Ca-mơ-run, người đại diện có tên ETS KASARACHI, đối tác này đề nghị Công ty Phong Phú nộp lệ phí xin giấy phép nhập khẩu của trị giá 1.000 Euro và đưa ra một giấy phép nhập khẩu do Bộ Phát triển Công nghiệp và Thương mại Cameroon cấp. Sau khi tìm hiểu, Thương vụ Việt Nam tại Ma-rốc được Bộ Phát triển Công nghiệp và Thương mại Cameroon thông báo giấy phép nhập khẩu của đối tác tại Ca-mơ-run là giả mạo, thứ hai, không có luật nào của Ca-mơ-run quy định việc xuất khẩu sản phẩm vào thị trường này phải trả phí đăng ký (1000 euro).
Trường hợp thứ tư, Công ty CP Viglacera Việt Trì được đối tác tại Togo có tên SARAH JOHN INVESTMENT CORP đề nghị mua sản phẩm sứ vệ sinh và Công ty Viglacera phải xin giấy phép (export certificate) mới được xuất khẩu sản phẩm vào Togo, lệ phí 3.500 đô-la Mỹ. Thương vụ Việt Nam tại Ma-rốc cho biết, tương tự như ở Ca-mơ-run, ngoài các mặt hàng bị cấm hoặc hạn chế nhập khẩu vào Togo, doanh nghiệp xuất khẩu không phải xin giấy phép nhập khẩu, ngoài ra nhà xuất khẩu không phải thanh toán phí nhập khẩu theo yêu cầu của nhà nhập khẩu vì (nếu có) trách nhiệm này thuộc về người nhập khẩu hàng.
Trên đây là một số trường hợp lừa đảo điển hình mà các doanh nghiệp Việt
Nam gặp phải trong thời gian qua. Để tránh những rủi ro không đáng có khi giao dịch với các đối tác tại Châu Phi, các doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm sau:
· Nhiều nước ở Tây Phi là nước nói tiếng Pháp và tất cả các văn bản chính thức được soạn thảo bằng tiếng Pháp ngay cả tại các tổ chức nước ngoài hoặc quốc tế có trụ sở tại đây. Do vậy, nếu một văn bản hành chính (như giấy phép kinh doanh) viết bằng tiếng
Anh thì đó có thể là một hành vi lừa đảo.
· Thủ đoạn lừa đảo thông qua internet khá phổ biến tại các nước Châu Phi, đối tượng lừa đảo có thể làm giả tất cả các loại giấy tờ của bất kể cơ quan nào nhằm tạo niềm tin cho các doanh nghiệp nước ngoài.
· Đối tượng lừa đảo thường lấy danh nghĩa là tổ chức, cơ quan của Chính phủ nhằm tạo uy tín và thường chào mời các đơn hàng với giá trị lớn.
· Về phương thức thanh toán, Bộ Công Thương khuyến cáo doanh nghiệp xuất khẩu nên sử dụng hình thức xác nhận tín dụng hoặc bảo đảm của ngân hàng để phòng ngừa nguy cơ không thanh toán của người mua. Trên thực tế, thư tín dụng không chỉ bảm bảo việc thanh toán mà thời hạn cũng nhanh hơn phương thức giao bộ chứng từ (thường mất đến 15 ngày). Luật ngân hàng của các nước Tây Phi nói tiếng Pháp như Togo, Benin, Senegal, Cameroun… có nhiều điểm giống với những quy định về ngân hàng của Pháp. Việc thanh toán bằng phương thức trả trước 30-50%, số còn lại thanh toán trong vòng 15-30 ngày sau khi xuất hàng, sau đó doanh nghiệp mới xuất vận đơn gốc cũng không nên áp dụng vì đã có trường hợp chính hãng vận tải của Châu Phi và đối tác liên kết với nhau lấy hàng ra không cần vận đơn (Bill of lading- B/L) tầu, doanh nghiệp mất trắng 50-70% tổng số tiền còn lại.
Nếu nhận thấy hoặc nghi ngờ có những bất thường trong quá trình giao dịch, doanh nghiệp cần xác minh rõ đối tác và các yêu cầu của họ. Để xác minh doanh nghiệp đối tác nước ngoài, doanh nghiệp nên đề nghị đối tác cung cấp địa chỉ đầy đủ bao gồm cả giấy phép đăng ký kinh doanh, thẻ xuất nhập khẩu và địa chỉ ngân hàng nơi doanh nghiệp đó mở tài khoản và gửi cho Thương vụ Việt
Nam tại nước sở tại hoặc gửi về Bộ Công Thương (Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á,
Nam Á địa chỉ 54
Ha i Bà Trưng, Hà Nội; Điện thoại: (04)22205409; Fax: (04) 22205517; E-mail: VCPTANA@moit.gov.vn) để xác minh trước khi tiến hành giao dịch.
nguồn: Vụ Châu Phi Tây Á, Nam Á, Bộ Công thương
|
